img/obserwatorium.jpg Największe teleskopy świata - Obserwacja i nasłuchiwanie kosmosu - teleskopy oraz sondy

Największe teleskopy świata

Obserwacje kosmosu odegrały ważną rolę w historii świata, pozwoliły na poznanie powstania wszechświata, Układu Słonecznego, naszej planety i życia. W tym celu ludzkość od lat pracowała nad konstruowaniem i udoskonalaniem urządzeń, które ten cel miały przybliżyć. I tak rozwój optyki pozwolił na stworzenie teleskopów umożliwiających obserwację odległych zakamarków kosmosu. Obecnie na świecie znajduje się kilka obiektów o naprawdę imponujących rozmiarach i możliwościach.

Jednym z nich jest Gran Telescopio Canarias, znany również pod skrótowo używaną nazwą GTC, który jest obecnie największym teleskopem pracującym w zakresie światła widzialnego i bliskiej podczerwieni. Jego konstrukcja pozwala na dostosowanie kształtu korygujących elementów optycznych do turbulencji w atmosferze ziemskiej, co nie wymaga długiego czasu, a minimalizuje to rozmycie obrazu podczas obserwacji. Jak zdradza nazwa teleskop zlokalizowany jest na jednej z Wysp Kanaryjskich, na wysokości 2267 m. n.p.m. i jest on wspólnym projektem instytucji hiszpańskiej, meksykańskiej i amerykańskiej.

Bliźniacze teleskopy Kecka – Keck 1 i Keck 2 – również pracują w zakresie światła widzialnego i podczerwieni. Zbudowano je na Hawajach, w odległości 85 metrów od siebie, na wysokości 4145 m. n.p.m. Połączenie obiektów tworzy interferometr Kecka, będący w takiej postaci największym teleskopem na świecie.

Lokalizacji Southern African Large Telescope (SALT) tłumaczyć nie trzeba. Inaczej zwany Wielkim Teleskopem Południowoafrykańskim powstał przy udziale polskiego wkładu finansowego w wysokości 11%. Położony 1759 metrów nad poziomem morza, posiada sześcioboczne zwierciadło, mierzące 11 metrów od boku do boku i 91 mniejszych zwierciadeł o średnicy 1,2 m. Położenie teleskopu sprzyja obserwacjom kosmosu, gdyż bezchmurnych dni w roku jest tu aż 300.
Teleskop HET, czyli Hobby – Eberly, jest czwartym pod względem średnicy lustra głównego, która wynosi 9,2m. Nad jego budową pieczę sprawowało Centrum Marshalla, będące jedną z fili NASA. Teleskop zlokalizowany jest w Teksasie na wysokości 2026 m. n.p.m., a w jego projekcie skupiono się przede wszystkim na tym, by mógł zbierać jak największą ilość światła. Pozwala obserwować i badać widmo nawet mało widocznych obiektów, a wykorzystuje się go również do badań prowadzonych metodą prędkości radialnych, między innymi w celu poszukiwania planet spoza Układu Słonecznego.

Very Large Telescope (VLT), gdyby ktoś miał wątpliwości, to zespół czterech teleskopów zlokalizowanych w północnej części Chile, posiadające zwierciadła o średnicy 8,2 m. Położony na wysokości 2635 m. n.p.m. kompleks urządzeń, czyli Kueyen, Melipal, Yepun i Antu, pozwala na dokonywanie obserwacji przez każdy z nich oddzielnie, albo w systemie połączonym VLTI.
Warto przy tej okazji wspomnieć, że planuje się zbudowanie kolejnego teleskopu, którego rozmiary miałyby przyćmić wszystkie tu wymienione. Średnica zwierciadła będzie kolosalnych jak na tego typu urządzenia rozmiarów i wyniesie 39 metrów. Teleskop ma stanąć w Chile, na górze Cerro Armazones na pustyni Atacama.

obserwatorium